• 1397/9/13

      10:52:6

    صبح نو/ متن پیش رو در صبح نو منتشر شده و انتشار آن به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست


    زمانی که معاون وزیر امور خارجه ایران به اتحادیه اروپا هشدار داد که «این وضعیت نمی‌تواند به این شکل ادامه پیدا کند.» به‌نظر می‌رسید که فرصت ایران به اروپا برای عمل به تعهداتش پایان یافته و مسوولان دستگاه دیپلماسی در تدارک خروج تدریجی از برجام باشند اما روز گذشته سخنگوی وزارت امورخارجه صراحتاً اعلام کرد که ایران ضرب‌الاجلی برای اروپا در عمل به تعهداتش در نظر نگرفته است(!)

    روز گذشته ساختمان شماره 9 وزارت امورخارجه میزبان نشست خبری آقای بهرام قاسمی، سخنگوی دستگاه دیپلماسی با خبرنگاران بود، او در ارتباط با آخرین روند تدوین سازوکار مالی اتحادیه اروپا (SPV) گفت: این موضوع در دستور کار طرف‌های ذی‌ربط است. هفته گذشته در تماس‌هایی که با مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل داشتیم در این خصوص پیگیری‌ها و صحبت‌های لازم صورت گرفت.
    وی با بیان این‌که توقعات جمهوری اسلامی ایران برای طرف‌های ذی‌ربط مشخص و روشن است و به دلایل خاص هنوز این چارچوب در برخی از حوزه‌ها دچار کمی ابهام است یا تکمیل نشده است، اظهار کرد: ما اصرار داریم که با توجه به تعهدات طرف‌های مقابل آن‌ها با جدیت بیشتری جهت تکمیل این سازوکار اقدام کنند. این تعهد برای طرف‌های مقابل وجود دارد، آن‌ها باید آن را انجام دهند. همان‌طور که گفتم آن‌ها از مواضع ایران نیز در این ارتباط کاملاً آگاهی دارند و امیدواریم که در کمترین زمان ممکن این سازوکار نهایی شود و به نتیجه برسد. در مورد سازوکار مالی توضیح دادم که این روند زمان‌بر است ولی فعالیت‌ها در مورد آن ادامه دارد. ما نگاه مثبتی داریم.
    وی همچنین در واکنش به این سؤال که چه زمانی این سازوکار قطعی می‌شود، با توجه به این‌که تاکنون برای تدوین آن، زمان زیادی طول کشیده است، گفت: در حوزه سیاست خارجی به خصوص در مورد مسائل فنی و پیچیده از جمله اس پی وی نمی‌توانیم زمان مشخصی را به صورت قطعی اعلام کنیم ولی همان‌طور که گفتم هرگاه به نتیجه مطلوب رسیدیم آن را اعلام می‌کنیم.
    بنا برگفته قاسمی برخی کشورها برای میزبانی SPV اعلام آمادگی کرده‌اند، این خبر در حالی است که سخنگوی وزارت امور خارجه سؤال خبرنگاری درباره پایان اولتیماتوم ایران به اتحادیه اروپا برای عمل به تعهداتش، تعیین ضرب‌الاجل را به‌طور کامل رد کرد.

    ضرب‌الاجل ایران برای اروپا
    این گفته بهرام قاسمی در حالی است که اروپایی‌ها از همان ۱۸ اردیبهشت‌ماه که دونالد ترامپ فرمان خروج یکجانبه آمریکا از برجام را صادر کرد، خواهان ماندن ایران در برجام شدند تا با جلوگیری از امحای این توافق بین‌المللی، خود نیز کماکان از مواهب امنیتی و اقتصادی و حیثیتی آن بهره‌مند شوند.
    مسوولان کشورمان در ابتدا اعلام کرد که مهلت اروپایی‌ها برای ارائه راهکاری جهت انتفاع ایران از مزایای برجامِ بدون آمریکا و به تبع آن، حفظ این توافق بین‌المللی، ۶۰ روز است؛ این مهلت ۶۰ روزه ۱۸ تیرماه پایان یافت اما برنامه عملیاتی مشخصی و چشمگیری از سوی اروپایی‌ها ارائه نشد؛ با این وجود با توجه به جهد و تلاش آن‌ها برای پیدا کردن راهکارهای حفظ برجام، ضرب‌الاجل ایران به آن‌ها تا ۱۳ آبان‌ماه تمدید شد.
    همچنین در 23 اردیبهشت‌ماه سال جاری آقای سیدعباس عراقچی با حضور در کمیسیون امنیت ملی مجلس درباره آینده برجام گفته بود که اروپایی‌ها 45 روز تا دو ماه فرصت دارند تا تضمین‌های لازم جهت تأمین منافع ایران و جبران خسارات خروج آمریکا علیه ایران را بدهند، اگر اروپایی‌ها تضمین ندادند تصمیم‌گیری نسبت به آینده به عهده مقامات ارشد نظام است، به همین جهت مذاکرات با چین، روسیه و سه کشور اروپایی‌ها با سفر ظریف شروع شد.
    علاوه بر این نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تأکید کرده بود که فرصت اروپا برای تصمیم‌گیری و ارائه تضمین‌های عملی به ایران، نامحدود نیست. رضا نجفی، 17‌خردادماه که پس از نشست فصلی شورای حکام آژانس در وین در جمع خبرنگاران صحبت می‌کرد، تأکید کرد که: « صبر ایران برای تصمیم‌گیری و اقدام اروپایی‌ها در ارتباط با برجام نامحدود نیست.چند هفته، یعنی چند هفته، نه چند ماه.»
    حتی روزنامه الحیات نیز در آن زمان در گزارشی نوشت: «تهران اعلام کرد یک مسوول اروپایی پیشنهادها و تدابیر اروپا برای مقابله با خروج آمریکا از توافق هسته‌ای را به اطلاع ایران رسانده و تهران نیز به اتحادیه اروپا چند هفته فرصت داده است تا نتایج ملموسی را در این خصوص محقق کند و بار دیگر به از سرگیری غنی‌سازی اورانیوم اشاره کرده است.»
    از اردیبهشت‌ماه تاکنون اروپا تضمین‌دهنده برجام بود و اتحادیه اروپا از ابتدای رشد و نمو توافق هسته‌ای با ایران نقش یک رایزن و میانجی را بازی کرد و باید میان تهران و واشنگتن یکی را انتخاب می‌کرد. دور نخست تحریم‌ها با تشدید تکاپوی اروپایی‌ها برای تدوین و ارائه یک بسته اقتصادی به ایران مواجه شد اما در آستانه دور دوم این تحریم‌ها مخالفت‌ها و مقاومت‌ها درخصوص اقدامات ترامپ به داخل آمریکا کشیده شده است.
    در چنین شرایطی اروپا برای حفظ و نجات برجام تصمیم گرفت که سیستم اروپایی SPV را ایجاد کند، برای این منظور سیستم اروپایی SPV به‌عنوان یک مکانیسم ویژه برای حفظ روابط تجاری با ایران ایجاد شد، «فدریکا موگرینی» مسوول سیاست‌خارجی اتحادیه اروپا گفته بود که مکانیسم ویژه برای ادامه همکاری اقتصادی با ایران تا «قبل از ماه نوامبر» یعنی قبل از آغاز دور دوم تحریم‌های آمریکا در 13 آبان‌ماه آماده خواهد شد؛ وعده‌ای که عملی نشد. 

    ایده‌های جدید برای فرصت سوزی
    فرصت سوزی اروپایی‌ها ادامه داشت تا جاییکه عراقچی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه ایران در 28 آبان‌ماه از پایان فرصت اروپایی‌ها خبر داد و همچنین آقای محمدجواد ظریف، وزیر امورخارجه در سه آذرماه در گفت‌وگو با خبرنگار «رأی نیوز۲۴» ایتالیا، غنی‌سازی اورانیوم به مانند دوران پیش از برجام در ایران را، با توجه به نقض تعهدات از سوی آمریکا، حق ایران عنوان کرد و به اروپا هشدار داد که «اگر به‌دنبال حاکمیت مستقل» هستند در مقابل خواسته‌های آمریکا بایستند.
    زمانی که همه بر لزوم واکنش متقابل ایران و آغاز خروج تدریجی از برجام را مطرح می‌کردند عراقچی از ایده‌های جدید اروپاییان برای حفظ برجام خبر داد، ایده‌هایی که زمانی برای ارائه و تحقق آن تعیین نشده است. قرار بود دیپلماسی دولت دوازدهم بر پایه مصلحت، حکمت و عزت باشد اما دولت تاکنون حکمت و عزت را رها کرده و تنها به مصلحت پرداختند.

    تسلیم یا ایستادگی؟! 
    پنج‌سال مماشات دربرابر غرب دستاوردی نداشت اما موضعِ قاطعِ «صدورنفت برای ایران یا هیچ کشوری» بلافاصله ترامپ را وادار به عقب‌نشینی از به صفر رساندن صادرات نفت ایران کرد و درخواست کشورها برای معافیت ازتحریم‌های ایران تأیید شد، حال زمان دیگری است که روحانی دست از مصلحت‌اندیشی در دیپلماسی برداشته و عزت را سرلوحه خود قرار دهند.

برای این مطلب نظری ثبت نشده است

نظر شما در مورد این مطلب


CAPTCHA
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 
انصراف